..ตลอดจนถึงราษฎรที่ต่ำที่สุด จะให้ได้มีโอกาสเล่าเรียน ได้เสมอกัน..

ประเทศสยาม พ.ศ. 2411-2453

วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร วัดประจำรัชกาล ในรัชกาลที่ ๕

...การเล่าเรียนในบ้านเมืองเรานี้ จะเปนข้อสำคัญที่หนึ่ง ซึ่งฉันจะอุส่าห์จัดขึ้นให้เจริญจงได้...

ด้วยสํานึกในพระมหากรุณาธิคุณ

โครงการจุฬาลงกรณ์ราชบรรณาลัย

พ.ศ. 2560 ในวาระครบรอบ100 ปี แห่งการประดิษฐานจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สำนักงานวิทยทรัพยากร จุฬาฯ ได้เฉลิมฉลองวาระสำคัญนี้โดยจัดทำคลังข้อมูลดิจิทัล ซึ่งรวบรวมข้อมูลของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวให้เป็นแหล่งค้นคว้าทางวิชาการ ประกอบด้วย พระราชประวัติ พระราชกรณียกิจ พระราชนิพนธ์และสิ่งพิมพ์ที่เกี่ยวเนื่องซึ่งสำนักงานได้เก็บรักษาต้นฉบับไว้และแปลงเป็นเอกสารดิจิทัลให้เข้าถึงเอกสารฉบับเต็มได้อย่างกว้างขวาง รวมถึงการเรียบเรียงข้อมูลตามลำดับเหตุการณ์สำคัญในรัชสมัย และคลังภาพ ทั้งนี้ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. ประพจน์ อัศววิรุฬหการ ได้กรุณาตั้งชื่อคลังข้อมูลดิจิทัลนี้ว่า “จุฬาลงกรณ์ราชบรรณาลัย” เพื่อให้คลังข้อมูลนี้เป็นที่รู้จักและเกิดประโยชน์ใช้งานอย่างกว้างขวาง สำนักงานวิทยทรัพยากรจึงได้จัดนิทรรศการและกิจกรรมสัมมนาควบคู่กัน


จาก “จุฬาลงกรณ์ราชบรรณาลัย” สู่ “มหาวชิราวุธราชบรรณาลัย”

พ.ศ. 2562 คณะทำงานโครงการจุฬาลงกรณ์ราชบรรณาลัย ได้ดำเนินการปรับปรุงนิทรรศการใหม่เพื่อต่อยอดการสงวนรักษาองค์ความรู้และถ่ายทอดเรื่องราวสู่ชนรุ่นหลัง โดยปรับเปลี่ยนเนื้อหาไปสู่นิทรรศการ 2 รัชกาล นำเสนอเรื่องราวในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จนถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งเป็นช่วงเวลาสำคัญของสยามประเทศ ในการพัฒนาประเทศไปสู่ความทันสมัยอย่างประเทศตะวันตกโดยไม่ทิ้งรากเหง้าความเป็นไทย นิทรรศการครั้งนี้จึงแสดงให้เห็นถึงพระปรีชาญาณและพระมหากรุณาธิคุณในด้านต่างๆ ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทั้ง 2 รัชกาลที่มีต่อปวงชนชาวไทยและจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ทั้งนี้ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. ประพจน์ อัศววิรุฬหการ ยังคงกรุณาตั้งชื่อส่วนต่อขยายนี้ว่า “มหาวชิราวุธราชบรรณาลัย” นอกจากนี้ยังได้รับความอนุเคราะห์กลั่นกรองข้อมูลการจัดแสดงนิทรรศการจากที่ปรึกษา 3 ท่าน ได้แก่

  • ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. พีรศรี โพวาทอง อาจารย์ประจำคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาฯ ผู้ได้รับประกาศเกียรติคุณเป็นผู้อนุรักษ์มรดกไทยดีเด่น พ.ศ. 2562
  • อาจารย์ ดร. ใกล้รุ่ง อามาระดิษ อาจารย์ประจำคณะอักษรศาสตร์ จุฬาฯ ผู้เชี่ยวชาญด้านวรรณกรรมรัชกาลที่ 6
  • คุณสุจิรา ศิริไปล์ ผู้อำนวยการฝ่ายวิชาการ มูลนิธิพระบรมราชานุสรณ์พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในพระบรมราชูปถัมภ์
นอกจากการเล่าเรื่องเชิงประวัติศาสตร์แล้ว “มหาวชิราวุธราชบรรณาลัย” ยังพยายามถ่ายทอดเรื่องราวให้กลุ่มคนรุ่นใหม่ได้เข้าใจและจดจำพระปรีชาญาณในรัชกาลที่ 6 ได้ดียิ่งขึ้นผ่านการเลือกสรรข้อมูลมาจัดแสดงในรูปแบบที่เข้าถึงได้ง่าย อีกทั้งสำนักงานวิทยทรัพยากรยังมุ่งมั่นพัฒนาต่อยอดโครงการจุฬาลงกรณ์ราชบรรณาลัยในส่วนคลังข้อมูลดิจิทัล “มหาวชิราวุธราชบรรณาลัย” ให้สมบูรณ์ต่อไป

“เจ้านายราชตระกูล ตั้งแต่ลูกฉันเปนต้นลงไปตลอดจนถึงราษฎรที่ต่ำที่สุด

จะให้ได้มีโอกาสเล่าเรียนได้เสมอกันไม่ว่าเจ้าว่าขุนนางว่าไพร่

เพราะฉนั้นจึงขอบอกได้ว่าการเล่าเรียนในบ้านเมืองเรานี้

จะเปนข้อสำคัญที่หนึ่ง ซึ่งฉันจะอุส่าห์จัดขึ้นให้เจริญจงได้”

พระราชดำรัสตอบในการพระราชทานรางวัลนักเรียนที่โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ เมื่อวันศุกร์เดือน 5 ขึ้น 12 ค่ำ ปีระกายังเป็นฉศก จุลศักราช 1246 (พ.ศ. 2427)
หน้า 39. จาก พระราชดำรัสในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พ.ศ. 2417 ถึง พ.ศ. 2453

“ ให้พึงนึกในใจไว้ว่าเราไม่ได้มาเรียนจะเปนฝรั่ง เราเรียนเพื่อจะเปนคนไทยที่มีความรู้เสมอฝรั่ง

เมืองเราเวลานี้ต้องการคนที่มีความรู้ที่จะรับราชการในน่าที่ต่างๆ และประกอบการต่างๆ ทั่วไปเปนอันมาก

เพื่อจะได้การปกครองบ้านเมืองเปนผลสำเร็จ ”

พระราชดำรัสตอบพวกนักเรียนในกรุงเทพฯ เมื่อวันที่ 11 มกราคม รัตนโกสินทร์ 116 (พ.ศ. 2440) หน้า 138 จาก พระราชดำรัสในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พ.ศ. 2417 ถึง พ.ศ. 2453

23 ตุลาคม : วันปิยมหาราช

more info

2017.03.28 : Opening

more info

2017.03.28 : Staff

more info

2017.03.25 : Graphic work installation

more info

2017.03.26 : ๕

more info

2017.03.20 : The Memorial Hall of Chulalongkorn University

more info

2017.03.16 : Exhibition Meeting

more info

2017.03.09 : Graphic draft installation

more info

2017.03.03 : Exhibition Site Update

more info

2017.03.02 : Wat Benchamabophit, Phra Thinang Song Phanuat

more info

2017.02.26 : Site Marking

more info

2017.02.26 : One month before exhibition

more info

2017.02.19 : King Chulalongkorn Memorial Exhibition Building

more info

2017.02.17 : Exhibition Room

more info

2017.02.03 : King Chulalongkorn Books

more info

2016.10.23 : King Chulalongkorn Day

more info

2016.10.03 : E-book L’Illustration and Le Petit Journal Now Online

more info

2016.07.12 : Chulalongkorn University Museum

more info

2016.07.05 : ประชุมคณะทำงานโครงการจุฬาลงกรณ์ราชบรรณาลัย ครั้งที่ 5/2559

more info

2016.06.01 : Website design Kick off meeting

more info

ข่าวล่าสุด